झापा / प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई सम्बोधन गर्दै नेपालले भोगिरहेको जलवायु संकट र त्यसले निम्त्याइरहेको जोखिमबारे विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गराएका थिए।
महासभाको उच्चस्तरीय सत्रलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा शाहले गत अगस्ट २६ मा भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीलाई नेपालका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण विश्वका लागि चेतावनीका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।
उनले विश्व समुदायलाई प्रश्न गर्दै ‘भोटेकोशीको बाढी विश्वका लागि एउटा चेतावनी थियो, के तपाईंहरूले त्यो सुनुभयो?’ भनेर सोधेका थिए।
जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली क्षेत्रमा जोखिम बढिरहेको विषयमा वैज्ञानिकहरूले लामो समयदेखि चेतावनी दिँदै आएका भए पनि त्यसलाई गम्भीर रूपमा लिन नसकिएको शाहले बताएका थिए। जलवायु परिवर्तनमा नेपालको योगदान निकै न्यून भए पनि त्यसको असर भने नेपालले गम्भीर रूपमा भोगिरहेको उनले उल्लेख गरेका थिए।
भोटेकोशी बाढीका कारण भएको मानवीय क्षति र पूर्वाधारको विनाशलाई उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गर्दै शाहले जलवायु संकट अब भविष्यको सम्भावित खतरा नभई वर्तमानमै देखिइरहेको वास्तविकता भएको बताएका थिए।
उनले जलवायु परिवर्तनको असर हिमालमा मात्र सीमित नरहेको र त्यसको प्रभाव पहाड तथा तराईसम्म समेत देखिन थालेको बताएका थिए। यसले जनजीवन, पूर्वाधार, कृषि, अर्थतन्त्र र जीविकोपार्जनमा समेत गम्भीर असर पारिरहेको उनले उल्लेख गरेका थिए।
नेपालले जलवायु संकट सिर्जना गर्न न्यून योगदान गरे पनि त्यसको मूल्य ठूलो रूपमा चुकाइरहेको भन्दै शाहले जलवायु न्याय, क्षति तथा नोक्सानीको सम्बोधन, जलवायु वित्त तथा प्रविधिमा पहुँचलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउनुपर्ने धारणा राखेका थिए।
नेपालले कुनै मुलुकलाई दोष लगाएर जलवायु संकटलाई भूराजनीतिक विवादको विषय बनाउन नचाहेको पनि उनले स्पष्ट पारेका थिए। बरु हिमाल, वातावरण र पृथ्वीको संरक्षणका लागि विश्व समुदाय मिलेर काम गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिएका थिए।
शाहले जलवायु परिवर्तनबाट प्रभावित नेपालजस्ता मुलुकलाई पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग आवश्यक रहेको बताएका थिए। साथै भविष्यमा यस्ता विपद्का कारण हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न पूर्वसूचना प्रणाली, प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने धारणा उनले राखेका थिए।
सम्बोधनको अन्त्यमा शाहले नेपाली भाषामा समेत सन्देश दिएका थिए। उनले भगवान् पशुपतिनाथले सम्पूर्ण विश्वलाई आशीर्वाद दिऊन् र सबैजना भगवान् बुद्धले देखाएको मार्गमा हिँडून् भन्ने भाव व्यक्त गरेका थिए।
प्रधानमन्त्री बनेपछि शाहले पहिलो विदेश भ्रमणका क्रममा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा पहिलोपटक सम्बोधन गरेका थिए। उक्त सम्बोधनमा उनले नेपालको जलवायु संकट, हिमाली क्षेत्रको जोखिम र विश्व समुदायको जिम्मेवारीलाई प्रमुखताका साथ उठाएका थिए।
